logoplaatje
titel: Bibliotheek
plaatje: De laatste zorg

De laatste zorg

plaatje: bulletPrins Claus overleed om 19 uur. De koninklijke familie verliet om 20.30 uur het ziekenhuis. Mijn gedachten gingen naar een gast die bij ons overleed. Zijn vrouw en zonen verlieten het hospice veel uren later.
De laatste uren.
We zagen het gelukkig aankomen. Meneer was al een paar weken bij ons. Dan ken je elkaar ook een beetje. Die dag waren ze allemaal in het hospice. De zoons, de schoondochters, de kleinkinderen en zijn vrouw. Het was bomvol. Er was een hechte band. Veel tranen maar ook gezelligheid en humor. Ze gingen met z, n allen even ergens eten. Meneer ging ineens hard achteruit dus heb ik opgebeld of ze terug wilden komen. Ik knijp hem dan toch altijd een beetje ook al weet ik dat ik me hierin niet vaak vergis en niemand zal mij kwalijk nemen als ik een verkeerde inschatting maak. Maar het is zo belastend voor de naasten om je er op in te stellen dat het moment van sterven er is en dan toch nog een poos te moeten wachten. Soms is het niet anders.

Het sterven.
Mevrouw en haar zonen waren bij meneer, de rest van de familie was naar huis. Soms vraag ik “zal ik bij jullie blijven?” nu zei ik “ik laat jullie alleen”. Het is zo, n intiem moment en ik ben er direct als het nodig is. Eén van hen kwam in de huiskamer vertellen dat hij was overleden. Dan hoeft er een hele poos niets te gebeuren. Even wat praten en een beetje bijkomen. In dit geval was er nog een afspraak met één van onze vrijwilligsters. Zij zou muziek komen maken. Ze speelde evengoed nog op de Lier. Met z.n allen rond zijn bed ook al was hij overleden. Het was prachtig.

De laatste zorg.
Het kostuum moest nog van thuis gehaald worden. Twee zonen hielpen mij. De jongens gingen hem netjes scheren. We wasten zijn haar. We wasten hem helemaal. Intussen was er weer een heleboel familie. Ze wreven hem met olie, dat hoeft helemaal niet maar dat vonden ze fijn om te doen. De trouwring afdoen, dat viel niet mee. “Het is toch echt een werkje voor jou mam” Op zo, n moment voel ik me soms een indringster. Het was ook nog een heel gesjor om zijn colbert netjes aan te krijgen. We moesten ook wel lachen met elkaar, zit z, n haar wel goed? Moet hij echt zo.n suffe stropdas om? Het is goed om iemand die jou dierbaar was na het overlijden liefdevol te verzorgen. De meeste mensen zien er erg tegen op maar zeggen achteraf altijd dat het goed was om te doen.

De Prins.
Ik denk dat prins Claus een liefdevolle echtgenoot en vader was. Ik ben ervan overtuigd dat de Prins tijdens zijn ziekte goede zorg heeft gehad . De koninklijke familie ging korte tijd na het overlijden naar huis. In een ziekenhuis gaat het toch anders dan in een hospice. Jammer dat de prins niet thuis kon sterven of bij ons .

Reageren?

plaatje: bulletWilt u een reactie geven op deze column? Dat kan hieronder.



(e-mail wordt niet getoond, wel verplicht)
 
Klaas schreef op 23-07-2010 23:26
Mooi artikel over hoe mooi en waardevol de laatste zorg en deelname hieraan door familie kan zijn.Als palliatief verpleegkundige vind ik het belangrijk om nabestaanden in alle rust te laten kiezen of men deel wil nemen aan de laatste zorg. Ook kunnen nabestaanden rekenen op begeleiding hierbij. Belang van de nabestaande hierin heeft voor mij prioriteit. Er wordt alvast een begin gemaakt om gevoel en verstand weer in balans te krijgen en verwarring minder kans te geven. Men kan zo nog iets doen voor de dierbare die is overleden.Reakties hierop van nabestaanden zijn heel positief ook na geruime tijd. Echter onder collega's ondervind ik weerstand en heeft men andere prioriteiten. Geen tijd, zelf geen band met de overledene enz. Erg jammer en een gemiste kans lijkt mij. Ik zie dat de vaardigheid om hier de nabestaanden te begeleiden ook verdwijnt. Beleid van steeds meer verpleeg en verzorgingshuizen is erop gericht om niet meer zelf af te leggen en het over te laten aan de uitvaartondernemer. Zelf zou ik de laatste zorg graag in ere herstellen.