Een goed gesprek

We kenden meneer al, want zijn vrouw was ook bij ons overleden. Dat was 2 jaar geleden maar het was direct weer bekend en vertrouwd met de kinderen. Ik herinner me dat mevrouw veel van gezelligheid hield en overladen werd met bezoek. Meneer was toen ook al stil aanwezig, heel hartelijk, maar op zichzelf.
Op zichzelf.
Hij was zo moe. Geen pijn, niet misselijk, maar zó intens moe. Hij vond het allemaal veel te druk. Al die vrijwilligers en verpleegkundigen. Iedereen wil een praatje met je maken en zo mogelijk vragen of het zwaar is, of moeilijk, of je boos bent of opstandig. Hij had daar geen zin in. Hij praatte met zijn zoon over deze dingen en had daar genoeg aan. Veel te druk, al die aandacht. We mochten alleen binnen komen als hij belde.
Dat is even wennen. Iemand zo de hele avond alleen laten liggen. Als je er wel was, ging een praatje maken ook niet zo gemakkelijk. Je kreeg alleen antwoord met ja, nee, goed. Zodoende was je weer gauw de deur uit, met mogelijk toch een gevoel van tekort schieten. Zijn dochters hadden er verdriet om. “Dit is mijn vader niet” zeiden ze ‘’hij is zo warm en zo hartelijk.’’. Dat zag ik ook wel.
Praatje maken.
Op een middag had ik zomaar een poosje bij hem gezeten. Ik had niet veel te zeggen en hij ook niet. Eerlijk gezegd zeiden we niets. We keken zo eens naar elkaar en lachten zo eens naar elkaar. Ik zat zomaar niets te doen naast zijn bed. Toen ik wegging merkte ik aan mezelf dat ik het toch leuk had gevonden. Hij had tegen zijn dochters gezegd “Ik heb zo fijn met Miep gepraat”. Ik moest denken aan de verhalen van Toon Tellegen over de krekel en de mier. Die voeren ook zulk soort gesprekken.
Delier.
Een paar dagen voor zijn sterven kreeg hij een “stil delier” Veel mensen maken dat vlak voor het sterven door Een delier kan heel heftig zijn met veel onrust en verwardheid en angsten. Hij had dat niet maar zijn kamer was vol met wezens. Hij was er niet bang voor maar het was hem veel druk. Al die kabouters en zuigelingen. Als er iemand stilletjes bij hem zat, zonder veel te praten waren al die wezens er niet .Dat hebben zijn kinderen toen gedaan. Ze waren er om de beurt, op het laatst allemaal. Ze waren er toen hij stierf, het ging heel langzaam en rustig. Je zag het aankomen. Ze hielpen allemaal met hem te wassen en zijn kleren aan te doen. Ik ervaar het als heel bijzonder dat ik bij zo’n intiem familie gebeuren aanwezig mag zijn. Het was een mooi moment.