Hoezo zwak begaafd?

Mijn Zeeuwse moeder zegt dan “die is nie emoâ heliêk as n’ander “ [letterlijk vertaald; ”Hij is niet helemaal gelijk als een ander”]. Dat klinkt toch veel beter! Ze zei alles recht voor z`n raap. Dat was wel even wennen en soms ook wel even slikken. Maar als je de toon te pakken hebt, is het ook wel prettig en duidelijk. Meestal weeg je je woorden op goudschaaltjes als je over het sterven gaat praten. Dat was hier niet nodig. Alles ging heel basaal en oprecht.

Wat heb ik veel van die vrouw geleerd.

Ze wilde zo graag zwanger worden. Zwanger? Was mijn eerste reactie. Ik schaam me dat ik zo vlug een oordeel had. Ze werd niet zwanger omdat ze kanker had. Ze heeft stapels borden kapot gegooid. Bij ons was ze daar te zwak voor. Ik heb nog tomaten voorgesteld, die zijn minder zwaar, daar moest ze erg om lachen. Toch bleef het een probleem, zoveel woede in zo, n zwak lichaam.

Het duurde allemaal erg lang. Ze heeft niet geklaagd. Als je dacht dat ze sliep zei ze ineens een paar woorden waardoor je zeker wist dat niets haar ontging. Als ze met haar ogen dicht lag, zag ze alles. Op een morgen, ze was eigenlijk te zwak om te praten, wilde ze per se iets zeggen. Ik kon het maar niet verstaan en vroeg steeds “ wat zeg je?” omdat ik dacht dat het heel belangrijk was.. Waarschijnlijk kon ik mijn oren niet geloven. “Ben je naar de kapper geweest?”, vroeg ze.
Ze voelde feilloos aan wanneer ze afscheid moest nemen. Dat deed ze van ieder persoonlijk, met weinig woorden, meer dan genoeg. Ze is rustig gestorven.

Op de kamer ernaast lag een zeer intelligente hoog opgeleidde vrouw. Ik denk zo, n 15 jaar ouder. Als ik met haar over haar sterven probeerde te praten woog ik mijn woorden op 20 goudschalen en hield ik mijn mond. Het was onbespreekbaar en het bleef onbespreekbaar. Haar sterven ging moeilijk met veel paniek Wat een armoede dacht ik. Maar ze stierf zoals ze geleefd had. Sommige dingen; daar wilde ze het gewoon niet over hebben. Wie ben ik dan? Misschien oordeel ik alweer te vlug. Ik vroeg me af,”wie was hier nou eigenlijk hoog begaafd?. Volgens mij waren ze allebei “nie emoê heliêk as n,ander”.