Zonder woorden

Verdriet.
Ik zag verdriet in zijn ogen. Door zijn hersentumor kon hij niet meer praten.”Vroeger” zei zijn zoon met tranen in zijn stem “had mijn vader geen woorden voor zijn verdriet, nu kan hij niet meer praten.”. Ze keken elkaar aan. Ze leken op elkaar. Niet alleen door het verdriet, dat op hun gezicht te lezen stond.

Zonder woorden.
Heb jij wel eens een kwartier naar iemand geluisterd zonder woorden? Het is onvoorstelbaar mooi, wat er dan ontstaat. Op de één of andere manier wordt er veel meer zichtbaar. Als ik ook mijn mond hield, ontstond er een gelijkwaardige situatie. Hij had pretogen en zijn ene wenkbrauw ging nét iets omhoog. Eigenlijk zaten we gewoon te flirten, hij genoot er zichtbaar van. Soms keken we naar elkaar en was het gewoon goed, rustig en vredig. We luisterden ook een keer samen naar religieuze muziek, die ons tot tranen toe ontroerde.

Een ramp.
Het moet voor hem ook een ramp zijn geweest dat hij niet kon praten. Als hij een goede dag had kon hij de gesprekken volgen. Hij moest soms lachen om gekke situaties. Door een enkel woord bleek dat hij alles kon volgen. Er waren ook dagen dat hij alleen maar “nee” kon zeggen. Op de vraag of hij iets wilde eten zei hij ook vaak “nee”. Totdat er een verdwaalde boterham binnen zijn bereik lag, die hij in een mum van tijd op at. Soms wist hij niet meer hoe hij moest slikken. Hij bleef maar kauwen en kauwen. De andere mensen in de keuken hielden hun adem in. Er waren vrijwilligers die hem met engelengeduld hielpen en zulke situaties wisten op te lossen zonder dat hij zich hoefde te generen. Er waren ook mensen die elk kwartier vroegen “wilt u naar bed?”. Waarop hij dan weer “nee” zei, terwijl hij grauw van moeheid zag. Ik denk, dat ik hem ook vaak verkeerd begrepen heb. Ik zei hem, dat ik dacht dat hij dit of dat bedoelde en dat ik daarom zus of zo deed. Hij keek mij dan met liefde aan, waardoor ik het gevoel kreeg dat hij mij mijn mogelijke vergissing al lang vergeven had!

Stilte.
Hij is langzaam achteruitgegaan. We hebben veel in stilte bij hem gezeten. Dat was fijn om te doen. Hij is rustig gestorven.