Gebod 5 in Cursus Goed Sterven – Verlies snel uw gewicht

Gelukkig voor het personeel dat veel met stervenden te maken zal krijgen, bestaat er wetgeving op dat gebied. De Arbo-wet stelt het werkgevers verplicht het werk zo te organiseren dat de fysieke belasting geen gevaar oplevert voor de veiligheid en gezondheid van de werknemers.

Hoewel de wet nog geen tilnorm (*) kent voor het manueel hanteren van lasten, is er wel sinds juni 2007 een arrest van de Hoge Raad dat bepaalt dat werkgevers hun personeel niet meer dan 23 kilo handmatig mogen laten tillen (**). Boven dat gewicht moet gebruik kunnen worden gemaakt van hulpmiddelen, zoals een lift, een tang, een magneet, steekwagens of palletwagens. In de gezondheidszorg zal het met name om een lift gaan, tenzij de patiënt zich dusdanig bevuild heeft dat een tang te verkiezen valt. Voor het verplaatsen van de patiënt op het bed zelf (nodig om het bed te verschonen) kunnen glijzijlen als hulpmiddel ingezet worden.

De patiënt zal op deze situatie moeten anticiperen. In de laatste levensfase zal deze regelgeving vooral invloed hebben op de mate waarin iemand vanuit zijn bed richting toilet wordt geholpen; dit zal nog slechts bij hoge uitzondering gebeuren, aangezien een stervende wel van erg goede huize moet komen wil hij het streefgewicht van 23 kilo halen. Patiënten doen er dan ook goed aan al vanaf de diagnose te oefenen in het ledigen van de blaas in een urinaal. Ook met het leren plassen (of poepen) terwijl anderen toekijken kan niet vroeg genoeg begonnen worden.

Het personeel doet er goed aan zich te verdiepen in de voor hen ontwikkelde instrumenten, die alle tot doel hebben overbelasting van de rug te voorkomen. Los van tilprotocollen en cursussen op het gebied van (al dan niet haptonomische) tiltechnieken, is er Het Rugboekje en de Risico Checklist Fysieke Belasting bij Transfers van Passieve Cliënten (RCFBTPC).

De noodzaak voor patiënten om snel te vermageren kan overigens niet los gezien worden van het eerdere Gebod om vooral duidelijk te zijn. Een stervende met een obees uiterlijk is verwarrend. Wij allen zijn immers opgevoed met beelden van (sterk) vermagerde terminale patiënten (ook genoemd Biafra- of Auschwitz-look). Dat mag niet ter discussie komen te staan.

(*)
het maximaal toelaatbare tilgewicht

(**)
De Hoge Raad baseerde zich op wetenschappelijk onderzoek van het Amerikaanse NIOSH, het National Institute of Occupational Safety and Health.