Gebod 9 in Cursus Goed Sterven – Houd rekening met de klok

Of beter gezegd: Houd rekening met de klokken. Meervoud dus. Want we bekijken die klok vanuit twee perspectieven: de klok van het personeel dat u verzorgt, en de klok van uw naasten. Voor het personeel is het het meest handig als u tijdens kantoortijden sterft. Dat zal u niet verbazen. Het liefst zo ergens tussen half elf ’s ochtends (na de koffiepauze) en drie uur ’s middags, zodat alle formaliteiten en de uit uw sterven voortvloeiende activiteiten (zoals de lijkschouw en het afleggen) in gang kunnen worden gezet voordat de klok 5 slaat. Sterven op vrijdagmiddag wordt afgeraden, aangezien de meeste mensen die u daarna nodig heeft (zoals de uitvaartverzorgers) op dat moment hun plannen voor het weekend reeds hebben gemaakt en zij deze liever niet doorkruist zien.

Als u in een instelling ligt te sterven, zou het aardig zijn als u rekening houdt met de instellingsbalans. Hoe het komt is niet bekend, maar het sterven in instellingen lijkt volgens de wetten der dialectiek plaats te vinden. Met andere woorden: soms sterft er een tijdje niemand (hoezeer men ook wordt doodgewénst), soms sterft men met bosjes tegelijk. Dat hollen en stilstaan is frustrerend voor de mate van effectiviteit die aan de inzet van personeel kan worden gekoppeld. Vanuit management-perspectief valt zo niet te werken. Dus: plan uw dood dus vóór of ná zo’n hol-fase. Het heeft ook voordelen voor uzelf, want u zult na uw overlijden meer aandacht krijgen.

Wat de klok van uw naasten betreft, geldt allereerst de algehele regel dat sterven in december niet kies is. December is bij uitstek een familieféést-maand, daar past geen herdenking van een sterfbed in. November en januari zijn uitstekende alternatieven.

Daarnaast geldt het voorschrift dat u de periodes dient te omzeilen waarin uw dierbaren normaliter op vakantie gaan. Denk: zomervakantie, herfstvakantie, voorjaarsvakantie. Niets is zo irritant als vliegtickets in huis hebben, maar niet weten of je die daadwerkelijk kunt gebruiken omdat iemand zonodig dreigt te gaan overlijden. Dat wilt u uw naasten toch niet aandoen?

Ook specifieke dagen dienen omzeild te worden. U weet als geen ander welke dagen dat zijn (dat kunnen verjaardagen zijn, maar ook de dag waarop er een 25-jarig huwelijksfeest zou worden gehouden, Koninginnedag, carnaval, et cetera). Los van het feit dat sterven in het weekend – behalve voor het personeel dat u omringt – ook voor uw dierbaren slecht uitkomt, geldt de zekerheid dat de zondagavond een heilig moment is voor velen. Mocht u veel voetballiefhebbers in uw naaste omgeving hebben: zij kijken dan Studio Sport, en willen dat niet missen. Wilt u dus ondanks alle waarschuwingen toch in het weekend sterven, kies dan de zaterdag of zondagochtend.

Voor beide doelgroepen onder uw publiek – de verzorgers én de naasten – is het prettig als zij uw sterven enigszins zien aankomen. Vertoon dus a.u.b. voorspelbaar gedrag. De normale procedure in de laatste dagen is bij voorbeeld koude voeten en spitse neus krijgen – reutelen – wat comateus overkomen – Cheyne-Stokes ademhaling – sterven. Wijk daar niet vanaf. Het leven is al ingewikkeld genoeg.